Geen nood, je bent op de juiste plek.
Adviestalent is vanaf 1 november 2019 doorgegaan als OpMorgen

Verder

Verander­wensen op het gebied van preventie: Een blik op gezondheids-bevordering en preventie

Een interview met Sjaak de Gouw en Dennis Christmas, beiden werkzaam als directeur bij de Regionale Dienst Openbare Gezondheid (RDOG) Hollands Midden, door Ochtendmensen-adviseurs Fenna Reuvers en Noëlle van den Boom. De RDOG Hollands Midden is de ‘koepel’ van drie sectoren: Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD), Regionale Ambulancezorg Voorziening (RAV) en Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR).

De maand november 2020 staat bij de OchtendMensen van TwynstraGudde in het teken van gezond en vitaal leven en werken. Elke week van deze maand belichten we een ander thema. Deze week staan we stil bij het thema ‘gezondheidsbevordering’. Wat is en doet de RDOG Hollands Midden? Hoe staat gezondheidsbevordering centraal in deze organisatie? Welke uitdagingen spelen er binnen de RDOG op dit thema? En wat zouden hun veranderwensen zijn voor Nederland op het gebied van preventie? Wij gingen hierover in gesprek met niemand minder dan directieleden Sjaak de Gouw en Dennis Christmas.  

Wie is Sjaak de Gouw? Kun je wat over jezelf vertellen?  

Ik heb een medische achtergrond en tegelijkertijd ben ik geïnteresseerd in beleid. In 2002 kwam ik bij de RDOG terecht. Dat voelde echt als thuiskomen. Bij de RDOG kan ik mijn medische achtergrond en interesse in beleid combineren in een omgeving die zich richt op preventie en publieke gezondheid.  

(Foto boven: Sjaak de Gouw, directeur Publieke Gezondheid RDOG Hollands Midden)

Sjaak, Wat betekent een gezonde leefstijl voor jou?  

Een gezonde leefstijl betekent veel voor mij. Op dit moment lijkt dat misschien niet zo. Door het vele vergaderen, te weinig sporten en het veel te druk te hebben, heb ik mijn gezondheid de laatste jaren een beetje verwaarloosd. Een paar jaar geleden ben ik 60 kilo afgevallen. Ik merkte dat het moeilijk was om dat vol te houden. Je moet echt moeite doen om een gezonde leefstijl te onderhouden. Nu wil ik weer proberen het goede voorbeeld te geven. Ik vind dat je als directeur Publieke Gezondheid een boegbeeld van de organisatie moet zijn.  

Wie is Dennis Christmas? Kun je wat over jezelf vertellen?  

Ik ben iemand die zich graag verdiept in nieuwe dingen. Toen ik bij de RDOG aan de slag ging, had ik geen idee wat publieke gezondheid betekende. Inmiddels heb ik goed door wat het is en waarom het zo belangrijk is. Verder vind ik werken op het snijvlak van zorg en welzijn en bedrijfsvoering fascinerendHet gaat om goede publieke zorg tegen aanvaarbare kosten.

Volgens mij is het verschrikkelijk om eenzaam en ongezond je laatste levensfase door te maken. Een GGD kan daar een positieve bijdrage aan leveren.

Dennis, Wat betekent een gezonde leefstijl voor jou?

Ik heb van mijn werk mijn hobby gemaakt. Daardoor besteed ik soms te weinig aandacht aan mijn lijf en mijn sociale omgeving. Zorgen dat alles in balans blijft, vind ik best een opgave. De afgelopen jaren heb ik de televisie vrijwel afgezworen, dat geeft veel tijd extra om na te denken en te praten. Wel vaak over het werk… Om aan mijn beweging te komen, neem ik altijd de trap en zoveel mogelijk de fiets. 

Ik ben nogal van de positieve gezondheid: de mens is niet alleen maar ziek, maar leert omgaan met ziekte of probeert het te bestrijden. Publieke gezondheid en focus op preventie en positieve gezondheid kunnen helpen om de extra jaren levensverwachting ook in gezondheid te kunnen leven. Want volgens mij is het verschrikkelijk om eenzaam en ongezond je laatste levensfase door te maken. Een GGD kan daar een positieve bijdrage aan leveren.  

Jullie zijn werkzaam als directieleden bij de RDOG Hollands Midden. Kunnen jullie wat meer vertellen over de RDOG Hollands Midden? Wat is en doet de RDOG?   

Sjaak: De kernactiviteiten van de RDOG zijn het bewaken, bevorderen en beschermen van de gezondheid van burgers in de regio. Het gaat altijd om een vorm van publieke gezondheid in combinatie met veiligheid. Een onveilige omgeving is ook een bedreiging voor de gezondheid. De RDOG is zowel bezig met het versterken van het vermogen van burgers – of het nu gaat om ouders, opvoeding of huiselijk geweld – als het bevorderen van het vermogen van burgers en de sociale en fysieke omgeving.  

We richten ons vooral op vormen van collectieve preventie en dan met name op de jeugd, omdat een gewoonte die je jong aanleert ook voor de toekomst nut heeft.

Hoe staat gezondheidsbevordering/preventie in de organisatie centraal?   

Sjaak: We richten ons vooral op vormen van collectieve preventie en dan met name op jeugd in de leeftijdscategorie tussen de 0 en 18 jaar, bijvoorbeeld op scholen en sportverenigingen. Daar proberen we door de ‘gezonde kantine’ of de ‘gezonde school’ ervoor te zorgen dat de omgeving waar kinderen verblijven, uitnodigt tot gezond eten en bewegen. We richten ons met name op de jeugd, omdat een gewoonte die je jong aanleert ook voor de toekomst nut heeft. 

Dennis: Dat is bijvoorbeeld te zien aan de nieuwe organisatiestructuur, waarbij collectieve preventie/gezondheidsbevordering één van de speerpunten van de organisatie wordt. 

Welke uitdagingen spelen er (naast Corona) binnen de RDOG op het gebied van gezondheidsbevordering? 

Dennis: Preventie blijft een ingewikkeld stukje werk. Wat je ziet, is dat over het algemeen bij preventie de opbrengsten niet in hetzelfde laatje vallen als de kosten. En dat is in Nederland best een probleem. Bijvoorbeeld: Als wij met preventie kunnen bereiken dat minder mensen gaan roken, dan worden uiteindelijk de ziekenhuiskosten lager omdat er minder COPD-patiënten zijn. Maar uit dat potje geld kunnen wij onze kosten niet dekken; ook niet als wij aantoonbaar maken dat het zo’n effect heeft. Dat soort schotten maakt het ingewikkeld om sommige preventieprogramma’s door te zetten.    

Sjaak: Daar komt nog bij dat de financiën van gemeenten – in het kader van decentralisatie – worden beïnvloed door de gezondheid van de bevolking. In de gemeentelijke politiek heb je een beleidscyclus van vier jaar, terwijl je voor preventie een beleidscyclus van 20 jaar nodig hebt. Als je kinderen in staat stelt te sporten, dan zie je dat pas op hun vijftigste terug in een betere gezondheid. De financiële berekening is dus wel te maken, maar het blijft lastig om gemeenten meer te laten investeren in preventie omdat het effect moeilijk aan te tonen is.   

En ten slotte: preventie van 100 jaar geleden – toen we begonnen met sociale geneeskunde – ging over drinkwater, slechte lucht en arbeidsomstandigheden. Door maatregelen voor de omgeving hebben we veel gezondheidswinst behaald. Nu zie je dat we het gedrag van mensen proberen te beïnvloeden, en dat is een grote uitdaging.  

Mijn veranderwens is dat we de kennis krijgen om achterstandsgroepen effectief te bereiken.

Hebben jullie veranderwensen voor Nederland op het gebied van preventie?  

Dennis: Ik denk dat gezondheidszorg alleen maar houdbaar blijft als we preventie op nummer 1 zetten. Dat is echt heel erg belangrijk. Wat mij betreft hoort het ook bij preventie dat je in de zorg ook dingen niet doet, noem het ‘kostenpreventie’. Dan kijk je naar de kwaliteit van leven en de impact van de behandeling op het welzijn en voer je daar het gesprek over. Dat ligt maatschappelijk nog erg gevoelig.

Sjaak: Dat we de kennis krijgen om achterstandsgroepen effectief te bereiken. Als we het bijvoorbeeld hebben over het gebruikte taalniveau, dan begrijpt 85% van de mensen dit, maar 15% van de mensen begrijpt het niet. Juist die 15% willen we graag bereiken. Als je in staat bent de kennis en ‘tools’ te hebben om die groep te bereiken, dan zouden we echt tot een gezondere manier van leven kunnen komen. 

Preventie blijft een ingewikkeld stukje werk. Wat je ziet, is dat over het algemeen bij preventie de opbrengsten niet in hetzelfde laatje vallen als de kosten. En dat is in Nederland best een probleem. Ik denk dat gezondheidszorg alleen maar houdbaar blijft als we preventie op nummer 1 zetten.

Dennis Christmas - Directeur Bedrijfsvoering en Programma's RDOG Hollands Midden

Hoe stimuleer je gezond gedrag tijdens het werken?

Een interview met OchtendMensen-directeur Mark Leemans, door Ochtendmensen-adviseurs Fenna Reuvers en Noëlle van den Boom

De maand november van 2020 staat bij de OchtendMensen van TwynstraGudde in het teken van gezond en vitaal leven en werken. Elke week van deze maand belichten we een ander thema. Deze week staan we stil bij het thema gezond gedrag tijdens het werken. Hoe stimuleer je gezond gedrag? Wat doen OchtendMensen om gezond en fit te zijn? En hoe houd je jezelf fit tijdens het thuiswerken? Wie anders dan OchtendMensen-directeur Mark Leemans kan ons van antwoorden voorzien op deze vragen…

Wat betekent een gezonde leefstijl voor jou? Hoe houd jij je daarmee bezig? 

“Voor mij gaat het om een gezonde leefstijl op twee niveaus. Ten eerste op persoonlijk niveau. Een gezonde geest in een gezond lichaam werkt voor mij. Ik check bewust bij mezelf of ik me mentaal goed voel en of ik mijn werkdagen op een voor mij prettige en werkende manier heb ingedeeld. Daarnaast beweeg en sport ik veel en merk dat als ik dat niet doe, ik minder goed functioneer. Dit zijn echt voorwaarden om op een goede manier mijn werk te blijven doen.

Het tweede niveau is het niveau van de organisatie, waarbij ik denk dat het werk wat onze jonge professionals doen bijna te vergelijken is met topsport. Het werk is impactvol. Daar is een mentale frisheid voor nodig. Ik denk dat je die frisheid in je hoofd hebt, als je deze ook in je lichaam hebt.

Hoe probeer je die gedachte aan de jonge professionals van OchtendMensen mee te geven?

“Op verschillende manieren. Iedere adviseur heeft een eigen leidinggevende uit het MT en een ouderejaars adviseur als buddy, waardoor we de individuele aandacht goed en bewust georganiseerd hebben.

Een issue als werkdruk of stress verschilt heel erg per persoon. Dat heeft te maken met werk, maar vaak ook met andere omstandigheden buiten werk. Als werkgever ga je daar niet over, maar het heeft wel invloed op hoe iemand functioneert op het werk. Wij proberen zo’n band te creëren dat onze adviseurs ons open laten weten hoe het met hen gaat.

Daarnaast is er vanaf dag één in elke kick-off en opleiding aandacht voor de balans tussen werk en privé. We vinden dit een belangrijk thema. En zeker aan de start van je werkcarrière is het een thema dat onder druk komt te staan. Adviseurs moeten gaan herkennen wat voor hen werkt en wat niet werkt.

Wat zijn, naast aandacht op de werk-privé balans, specifieke activiteiten die bij OchtendMensen georganiseerd worden? En zit daar een gedachte achter als organisatie?

“We bieden verschillende soorten en vormen van activiteiten, ontspanning en ontmoeting actief aan. Momenteel organiseert onze sportcommissie bijvoorbeeld het Christmas Countdown Program, waarin elke week een (digitale) sportactiviteit door een collega wordt georganiseerd voor de werkdag begint. Onze adviseurs geven daar zelf invulling aan.

Maar het is wel een interessante vraag: Gaan we nou wielrennen met elkaar om het sporten of om de gezelligheid? Laten we eerlijk zijn: om de gezelligheid, toch? Als iemand als ontspanning het nodig heeft om naar een museum te gaan of graag een wandeling maakt, ben ik niet degene die gaat zeggen dat je om 08.00 uur aan yoga of een hardloopklasje mee moet doen. Iedereen heeft zijn eigen manieren om te ontspannen. Mijn manier is sport: dat is hoe ik in de wedstrijd sta, met vele OchtendMensen. Maar ik wil ook ruimte bieden aan andere manieren van ontspannen.”

‘Alles wat we kunnen doen om mensen in beweging en naar buiten te krijgen, doen we ook. Maar het bindingselement en het samen bezig zijn zitten er zeker ook in, omdat ik denk dat dat ook bijdraagt aan gezond zijn en lekker in je vel zitten.’

Maar bieden we het Christmas Countdown Programma aan omdat we het vooral gewoon leuk vinden, of zit daar een gedachte achter?

“We hadden onze medewerkers ook elke week een wijnpakket kunnen sturen; dat is ook goed voor de ontspanning. Maar het Christmas Countdown Program is wel degelijk gerelateerd aan het feit dat je de hele dag achter je beeldscherm zit en je ook andere dingen moet doen om balans te vinden. Zitten is het nieuwe roken, daar ben ik me heel erg van bewust. Dus alles wat we kunnen doen om mensen in beweging en naar buiten te krijgen, doen we ook. Maar het bindingselement en het samen bezig zijn zitten er zeker ook in, omdat ik denk dat dat ook bijdraagt aan gezond zijn en lekker in je vel zitten. Nu in de Covid-tijd nog meer dan anders.”

In deze Covid-tijden waar we non-stop thuiswerken en de herfst als een bom inslaan, is het extra lastig om van je stoel af te komen en te bewegen. Hoe houd jij je jezelf fit en gezond tijdens het thuiswerken? (Vraag van de week) 

“Door gedisciplineerd te plannen. Net als mijn werkafspraken, plan ik mijn sport ook gewoon. Dat is voor mij net zo belangrijk als een werkafspraak. Doordat ik het inplan, weet ik ook dat ik het ga doen. Daar ben ik bewust mee bezig. Ook omdat ik weet dat als ik het niet doe, dit direct impact heeft op mijn productiviteit, humeur en alertheid. Dan heb ik er last van.”

En tot slot: Welke tips heb jij nog voor ons om aan de slag te gaan met preventie en een gezondere leefstijl?  

“Elke ochtend en avond loop ik een ronde met de honden. Zo zorg ik ervoor dat ik de dag met een leeg hoofd begin, maar ook bewust mijn werkdag afsluit.

Vroeger kon ik er heel erg tegen opzien als ik in het weekend nog iets moest doen voor werk. Vervolgens was ik daar het hele weekend mee bezig. Daar heb ik van geleerd dat je de dingen die door je hoofd blijven zeuren beter direct kan tackelen. Je hoofd leegmaken is echt belangrijk!

En dan nog een Covid-werktip: verdeel je werk over de dag naar tijden die voor jou werken. In deze tijd kan je spelen met je werktijden: wat zijn momenten dat je energiek bent en wat zijn juist momenten dat je die energie niet hebt? Probeer dat te benutten!”

'Het werk wat onze jonge professionals doen, is bijna te vergelijken met topsport. Het werk is impactvol. Daar is een mentale frisheid voor nodig. Ik denk dat je die frisheid in je hoofd hebt, als je deze ook in je lichaam hebt.'

Mark Leemans - Directeur OchtendMensen

Gezond en vitaal leven en werken: Hoe doen OchtendMensen dat?

Gezond en vitaal leven en werken: Hoe doe je dat eigenlijk? Het belang van gezondheid en vitaliteit wordt tijdens de COVID-19-pandemie steeds duidelijker. Maar al voordat we met elkaar verplaatsten naar Microsoft Teams-meetings, online bijeenkomsten en telefonische bijpraatmomentjes en daardoor steeds minder gingen bewegen, stond preventie bij OchtendMensen hoog op de agenda. Niet alleen in onze opdrachten, maar ook daarbuiten besteden wij veel aandacht aan gezond en vitaal zijn en blijven. En dat blijkt ook nog eens heel leuk te kunnen zijn. In deze novembermaand zetten we nog een tandje bij en nemen OchtendMensen-adviseurs Fenna Reuvers, Roos Thijssen en Noëlle van den Boom je mee in onze wereld van preventieve gezondheid en vitaliteit.

Zo gaan wij in gesprek met Mark Leemans, directeur bij OchtendMensen, en stellen we hem de vraag hoe gezond gedrag bij OchtendMensen wordt gestimuleerd. En hoe het kan dat de OchtendMensen dat ook nog eens leuk vinden. Ook nemen we deel aan het digitale jaarcongres ‘Alles Is Gezondheid’ waarover we je graag meer vertellen. Daarnaast gaan we deze maand langs bij de RDOG Hollands Midden om meer te weten te komen over het Rijksvaccinatieprogramma. Tenslotte interviewen we OchtendMensen-collega Marcel Bours over zijn passie voor een fit en gezond leven.

De hele maand november nemen we jullie dus graag mee in onze focus op preventieve gezondheid, met elke week een ander deelthema. Voor een heel bijzonder onderdeel van deze maand kun je je nú al inschrijven. Bij OchtendMensen organiseren we voor en met elkaar wekelijks (digitale) sportlessen om in beweging te blijven. Immers: een fit lijf draagt bij aan onze fitte mindset! In het kader van de zorgpreventiemaand in november stellen we onze sportlessen graag open voor iedereen die met ons mee wil doen. Klik snel hier en schrijf je alvast in!

Houd onze website, Instagram en LinkedIn in de gaten om de ‘ins en outs’ van vitaliteit en gezondheid bij OchtendMensen (en daarbuiten) te weten te komen! En om je te laten inspireren tot een vitaler bestaan.

Wil je in de tussentijd vast meer weten over de projecten die OchtendMensen op het gebied van Zorg & Gezondheid uitvoert? Neem een kijkje op de Zorg&Gezondheid-pagina op onze website.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief