Geen nood, je bent op de juiste plek.
Adviestalent is vanaf 1 november 2019 doorgegaan als OpMorgen

Verder

Opleidings­traject Ochtend Mensen: Creatief digitaal. Ook wat voor jou?

Leren en ontwikkelen is een belangrijk onderdeel van het werken bij OchtendMensen. Naast het volgen van zogenaamde marktkringen en masterclasses, heeft OchtendMensen een uitgebreid opleidingstraject waarin je – naast je persoonlijke ontwikkeling – werkt aan je advies- en projectvaardigheden. Adviseur Fenna Reuvers,  sinds anderhalf jaar bij OchtendMensen, vertelt in deze blog meer over één van de drie kernopleidingstrajecten (GRIP) in de ‘Corona-proof’ digitale variant. Want in deze Corona-tijd blijkt dat digitaal opleiden veel mogelijkheden biedt.

GRIP is – naast Advieskunst en OpReis – één van de drie kerntrajecten die je in je driejarige periode bij OchtendMensen volgt. Het is gebaseerd op het boek GRIP van Rick Pastoor; een bestseller die niet meer valt weg te denken uit de boekenkast van menig adviseur, zo ook bij de adviseurs van OchtendMensen.

In een periode van drie tot vier maanden leer je in een intensief opleidingsprogramma de essenties van het structureren van jouw eigen werk en het aanbrengen van structuur in projecten en programma’s. Zo leer je  over traditionele (projectmatig en programmatisch werken) maar ook eigentijdse (agile en scrum) manieren van structureren. Je vindt meer structuur en stevigheid in jouzelf als persoon en je maakt zelf een groei door, en jouw opdracht groeit hierin met jou mee. Zo krijg je GRIP op jezelf en je opdracht en vergroot je jouw persoonlijke impact en effectiviteit! Een heel gaaf traject, dat ook nu in tijden van Corona gewoon doorgaat, maar dan digitaal.

Met de digitale programma’s Zoom, Teams en Miro is ons gehele GRIP-opleidingstraject opnieuw online ingericht. Van één-op-één-speedcoaching op je ontwikkelvraag, oefenen met het project- en programmacanvas, het volgen van een Q&A over werken in projecten, tot het in groepjes oefenen met een Doelen Inspanningen Netwerk (DIN), aan de slag met een simulatie van een real-life programmamanagement-case en afsluiten met Yin Yoga en meditatie. Naast leerzaam en uitdagend, ook een supertof, inspirerend en energiegevend programma! Volledig digitaal.

Het volgen van opleiding bij OchtendMensen op de digitale manier biedt, naast de belemmering van niet fysiek met elkaar zijn, echt heel veel mogelijkheden. Ik kijk uit naar de laatste tweedaagse waarin we verder aan de slag gaan met je eigen ontwikkelvraag, een real life-case op projectbeheersing volgen en dieper inzoomen op de scrum en agile manier van werken. Of dat nu digitaal of in real-life is, bij OchtendMensen halen we alles uit opleiding wat erin zit!

Ons opleidingsprogramma staat ook open voor jonge professionals die niet in dienst zijn bij OchtendMensen of TwynstraGudde. Meer informatie daarover vind je op de Academy-pagina van deze website. Ook kun je rechtstreeks contact opnemen met onze Talentmanager Antonia van Houdt-Stoel.

Als je interesse hebt in de training Programmamanagement, kijk dan eens hier: https://www.twynstragudde.nl/programmamanagement. De basistraining Programmamanagement wordt nu ook digitaal aangeboden. Hoe je online een project- of programma-start-up inricht, kun je hier vinden: https://www.twynstragudde.nl/zoeken?term=psu. Bij interesse of vragen kun je contact opnemen met onze TwynstraGudde-collega Bouke Nederhof.

Online leren: Een eerlijke reflectie op de spannings­velden

Jonge professionals maken bij OchtendMensen een intensief driejarig opleidings- en ontwikkeltraject door: de basis van onze organisatie en hun ontwikkeling. Gedwongen door Covid maakten wij in één week de transitie naar volledig online leren en ontwikkelen. Dat was zeer leerzaam én ongelooflijk ‘stretchen’. Een intensief en persoonlijk opleidingstraject sloten we plotseling online af, een nieuwe digitale leergang ontwikkelden we in twee weken en voor het najaar staat een nieuw online/live-ontwerp klaar van deze zelfde leergang. Graag nemen we je mee in onze terugblik op en onze lessen uit dit proces. Een proces waarin we gaandeweg leerden door veel te experimenteren.

Dit is geen lofzang op digitaal leren, maar een eerlijke terugblik op de voor- en nadelen. Een reflectie op de spanningsvelden vanuit de praktijk.

Goede voorbereiding, en improvisatie

Al langere tijd begeleiden we vanuit het ‘flipped classroom’-principe. De basisgedachte van dit principe is dat deelnemers zelf, individueel, zorgen voor een grondige voorbereiding. Ze verkennen de aangereikte theorie, denken na waar deze theorie hun praktijk raakt, en bepalen daarmee wat relevant is om te bespreken in de ‘classroom’. Voorbereiding met video’s, literatuur en een compacte online-omgeving is de sleutel. Hun eigen diepgang in de voorbereiding bepaalt (mede) de diepgang die ze bereiken in de training. In de ‘classroom’ hoef je dan minder stil te staan bij de theorie, maar kan je snel door in gesprek en oefenen.

Volledig online leren bracht dit principe ineens in een stroomversnelling. We merkten dat de deelnemers zich extra goed voorbereidden. Dat hielp enorm. Ook wij als begeleiders moesten ons extra goed voorbereiden. Trainer Machiel Willemsen: ‘Ik train al 23 jaar en voor de online sessies merkte ik dat ik weer een draaiboek op de vijf minuten nauwkeurig moest maken… Dat had ik al 15 jaar niet meer gedaan!’. Online trainen kost, zeker in het begin, dus extra voorbereidingstijd. Ook omdat je als trainer vaak de rol van digitale facilitator op je moet nemen.

Voor de deelnemers werkte het ook anders: met een groep langer dan 15 minute ‘online luisteren’ gaat niet. Antonia van Houdt-Stoel (Talentmanager bij OchtendMensen): ‘Ineens zagen we dat deelnemers diverse e-learnings in de voorbereiding extra goed tot zich namen en – terecht! – protesteerden als een trainer volledigheidshalve deze zelfde theorie online ook wilde toelichten.’ Nadeel is dat improviseren in een online setting lastiger is. ‘On the fly’, je programma of draaiboek terzijde leggen en andere werkvormen inzetten, werkt minder goed. Je hebt minder gevoel met de groep en zit aan een strakke eindtijd. Uitloop kan niet, omdat veel deelnemers direct een volgende meeting hebben.

Vaardigheden trainen online?

De deelnemers oefenden online in ‘breakout rooms’ met trainersacteurs op hun leervraag. Ze daagden zichzelf uit in online simulaties en voerden gesprekken met opdrachtgevers. Antonia: ‘Voorafgaand was er wat scepsis bij deelnemers over het online oefenen met een acteur. Maar je zag de spanning in de gezichten en de inleving toenemen bij het oefenen van een ‘moedig gesprek’.’ Ook oefenden ze online met vaardigheden als pitchen en presenteren. Antonia hierover: ‘Er werd volop gelachen en de energie was bijna voelbaar door het scherm heen in de breakout rooms tijdens deze pitchtraining.’ Vaardigheden trainen online kan goed, het is bijna net zo effectief als live.

Maar de andere kant is er ook. Deelnemers ervoeren minder verbinding met andere deelnemers en er ontstond minder groepsgevoel. Waardoor er ook minder veiligheid wordt gevoeld. Juist in de verbinding, in het open zijn over wat je niet weet en wat ‘nog niet af is’, ontstaat ruimte om nieuwe zaken te leren. Als trainer en deelnemers onderling ontmoet je elkaar normaliter bij de koffie-automaat. In de ‘digital classroom’ heb je minder pauzegesprekjes, waardoor je minder 1-op-1 en minder ‘low key’ kunt doorvragen of repareren. Je kunt wel digitaal koffiedrinken, maar dat is anders dan ‘real life’. Je kunt digitaal minder goed reageren op het non verbale en er is minder ongedwongen beschikbaarheid voor vragen en verdieping.

Verbinding maken versus zenden

De spelregels van online bijeenkomsten zaten er snel in. Niet eerder was het zo makkelijk om in korte tijd feedback op te halen via de chat. Machiel: ‘Doe maar eens een rondje met 16 deelnemers. Nu doe je dat in twee minuten in de chat. Je moet wel snel meelezen en samenvatten. Maar het is super om op zo’n ‘chatstring’ door te vragen en met een deelnemer in gesprek te gaan. Niet vergeten te ‘unmuten’ dan, hè!’ Ook als deelnemer kan je ‘low key’ het gesprek een kant op sturen en je inbreng geven. Als trainer ervoeren we het scherm wel eens als een zwart gat. Machiel: ‘Ik begrijp niet hoe docenten op de middelbare school dat doen met alle camera’s van de leerlingen uit. Ik zou helemaal gek worden…’. Uit interactie haal je reactie. Landt de inhoud van je verhaal? Waar moet je accenten leggen, op welk onderwerp zit veel energie? Is iedereen er nog bij? We deden een beroep op de deelnemers om vooral non verbaal duidelijk te reageren. ‘Steek maar twee duimen in de lucht, zwaai even, roep liever te vaak even door het gesprek heen, dan dat alle microfoons op ‘mute’ staan.’ We schreven een wedstrijd uit voor de best bedachte online ‘energizer’. Leuke vormen om dat te creëren wat ook online niet mag ontbreken: lol, interactie en verdieping. 

Online ‘energizers’

Touch Blue!: Deelnemers moeten in hun ruimte zo snel mogelijk de kleur aanraken die genoemd wordt (en waar mogelijk in beeld brengen). Zo is iedereen actief en het levert hilarische beelden op.

Verkleedwedstrijd: Je hebt twee minuten om je zo maf mogelijk te verkleden met de spullen die je in huis hebt.

Commando Pinkelen: Maar dan in plaats van “Pinkelen, hol, bol en plat” achter de laptop het spel spelen met de commando’s “Klappen, draaien, springen en juichen”.

Wave: Doe een wave met de hele groep. Eén iemand neemt een foto van het scherm (grid) en op basis daarvan de wave doen en opnemen.

Tour de l’home: Laat je favoriete ruimte of plek in je huis zien en geef een korte toelichting waarom.

Onderweg naar de ideale mix

Bij OchtendMensen zijn we onderweg naar leer- en ontwikkelprogramma’s waarbij je het beste van beide inzet: een afgewogen combinatie van zowel online als ‘real life’. Meer korte online interventies van een dagdeel, afgewisseld met live opleidingsdagen. Met succes inzetten van ‘flipped classroom’. Meer werken in kleine groepen. Beter gebruik maken van programma’s zoals Miro en Mural die het online samenwerken goed ondersteunen. De ‘blended’ trajecten zijn beter in te passen in de agenda’s van mensen, minder belastend qua reistijd, en goedkoper. De live modules zetten we om en om in, en deze brengen ongedwongen en min of meer spontane gesprekken tot stand. In de echte ontmoeting en in het delen van het ‘nog niet weten’ ontstaan nieuwe ideeën. En juist in deze mix vinden we een leuke en ijzersterke combinatie.

Het opleidings- en ontwikkelprogramma van OchtendMensen staat ook open voor jonge professionals die niet in dienst zijn bij OchtendMensen of TwynstraGudde. Daarnaast verzorgen we incompany maatwerktrajecten over Adviseren en Adviesvaardigheden. Meer informatie daarover vind je op de Academy-pagina van deze website. Ook kun je rechtstreeks contact opnemen met onze Talentmanager Antonia van Houdt.

Antonia is Talentmanager bij OchtendMensen. Ze begeleidt de adviseurs bij OchtendMensen in 1-op-1 gesprekken en training. Als ontwerper van leerprogramma’s zoekt ze altijd naar een ontwerp wat aansluit bij de werkpraktijk. Machiel Willemsen is oprichter van het netwerk Advieskunst. Hij werkt bijna uitsluitend aan het professionaliseren van adviseurs. Hij schrijft, maakt video’s, doet onderzoek en traint groepen. Hij is één van de kernbegeleiders bij OchtendMensen.

Startende professionals: geef ze ruimte!

Interview met Machiel Willemsen (1970), trainer van jonge professionals, door Oukje van Merle (1992), jonge professional en adviseur OchtendMensen. 

In aanloop naar het OchtendMensen-webinar ‘Jong talent in grote transities’ van donderdag 5 november 2020 verkennen we het onderwerp met Machiel Willemsen. Machiel is gespecialiseerd in het begeleiden van adviseurs en heeft al 20 jaar ervaring met het coachen van jonge professionals. Hij is een bekend gezicht voor OchtendMensen, want hij geeft al zeven jaar het kerntraject Adviseren aan onze adviseurs. We vroegen hem naar zijn kijk op het binden en boeien van startende professionals in het werk van nu. Wat volgde was een interessant gesprek over generatiedenken, het faciliteren van goede werkcondities en het bieden van ruimte aan jonge professionals binnen organisaties. 

Meer weten over het webinar Jong talent in grote transities of je aanmelden: klik hier.

Hai Machiel, Ik vind het leuk om je over dit onderwerp te interviewen! Het webinar gaat over ‘Jong talent in grote transities’. Zie jij verschillen tussen jouw eigen generatie professionals en de nieuwe generatie startende professionals?
‘’Er zijn twee zaken die spelen: het werk verandert en de mensen veranderen. Het werk is veranderd, omdat de wereld meer VUCA is geworden: volatile (vluchtig), uncertain (onzeker), complex en ambiguous (ambigu). Echter, de mensen en bijbehorende behoeftes zijn volgens mij niet echt veranderd. Hiermee ontkracht ik het generatiedenken. Hetgeen waar professionals die in organisaties werken mee bezig zijn in het begin van hun carrière is om ergens bij te horen en te passen. De eerste ontwikkelfase van professionals gaat over de balans zoeken tussen zekerheid en onzekerheid, ongeacht van welke generatie je bent. De verschillen tussen generaties zijn naar mijn mening in organisaties niet zo groot als geclaimd wordt in generatieonderzoeken.’’ 

Zijn er, naast zekerheid, andere behoeftes die je bespeurt bij jonge professionals?
‘’Zingevingsvraagstukken spelen nu een grote rol in het werk. Er is de wens om maatschappelijke impact te kunnen maken. Daarnaast is er de behoefte om invloed uit te kunnen oefenen op de werkomgeving. De drie peilers purpose (doel), autonomy (autonomie) en mastery (meesterschap) – zie Dan Pink – zijn van groot belang voor iedereen in het werk, en zeker voor jonge professionals.’’ 

Observeer jij spanning tussen verschillende generaties professionals op de werkvloer?
‘’Spanningen tussen jongeren en ouderen zijn er altijd, ook in familiesystemen. Het heeft voor mij in organisaties geen zin om het daar veel over te hebben. Het helpt vooral om samen aan de slag te gaan! Een meester-gezel relatie werkt bijvoorbeeld goed. In het werk van nu zijn er veel vaardigheden en kennis die je niet in een zaaltje of uit een boek kunt leren. Deze vaardigheden zijn moeilijk overdraagbaar en verkrijg je juist in de praktijk onder de juiste begeleiding. Het is afhankelijk van individuele leerstijlen, maar het werkt vaak goed als een ‘meester’ tegen zijn ‘gezel’ zegt: ‘Ik ben erbij, ga jij het maar doen. Ik kijk mee en als het moeilijk wordt, help ik je of pak ik het over.’ Dat zou je downwards-coaching kunnen noemen. Daarnaast geloof ik erg in upwards-coaching. Waarbij starters de ruimte krijgen om hun observaties terug te geven. Ik ken directeuren die elke nieuwe medewerker een dag mee laten lopen. Aan het einde van die dag vragen ze om feedback: ‘’Laat mij weten wat je denkt over wat je mij ziet doen: wat werkt wel, wat niet, wat vind je gezeur. Vertel het maar!’’. Dat vind ik zo gaaf. Dat is één manier, maar er zijn zoveel manieren.’’

Wat kunnen jonge professionals organisaties bieden?
‘’Starters nemen frisheid mee naar een organisatie. Daar is inmiddels meer ruimte en aandacht voor, maar ik zie dit nog te vaak in (beleids-)woorden en minder in daden. Er ligt zoveel mogelijkheid om daar meer gebruik van te maken! Jonge professionals geven organisaties vaak een hele andere en nieuwe energie. Dit is nodig, omdat vraagstukken steeds complexer en dynamischer worden. En er spelen vaak vele belangen mee in de opgaves van nu. De nieuwe generatie is meer gewend om in netwerken te opereren en samen te werken. Dat zijn vaardigheden die nu hard nodig zijn.’’

Wat is voor leidinggevenden belangrijk om te doen om jonge professionals te blijven boeien?
Ik denk dat het bieden van professionele ruimte heel belangrijk is en steeds belangrijker gaat worden. Dat gaat om twee typen ruimte: ten eerste ruimte voor de inbreng, visie en initiatieven van starters en ten tweede ruimte om zelf je ontwikkeling vorm te geven. Elke professional zou eigenlijk één dag per week de tijd moeten hebben om zich te kunnen verdiepen in de inhoud; daar vanuit kan je leiden en gidsen. Men werkt hard, maar om de complexiteit van de vraagstukken aan te kunnen, is het belangrijk om ruimte te pakken om jezelf te verdiepen in vraagstukken en theorie. Ik geloof niet meer dat professionals één expertise bezitten, maar juist meerdere relevante expertises opbouwen. Hier is dan natuurlijk ook ruimte in tijd voor nodig.’’ 

Veel jonge professionals van OchtendMensen werken aan transities en in complexe omgevingen. Wat is voor jou een transitie?
‘’Ik weet niet zo goed wat transities zijn, dat ligt aan je definities. De Coronatijd waar we nu in zitten, is voor mij een grote verandering. Ik denk dat dit soort dingen vaker gaat gebeuren. En aan iedereen die dit leest: wat doet deze tijd met jou, wat gebeurt er bij je, en wat moet je van jezelf inzetten om staande te blijven? Dit is een continue verandering, omdat de situatie en het draagvlak voor maatregelen steeds veranderen en de kennis niet geheel voorradig is. Het is ambigu en onzeker hoe we er mee om moeten gaan. Het is niet alleen een medisch inhoudelijk vraagstuk, maar ook een sociaal vraagstuk. Het beïnvloedt ieders leven. Het roept ook de vraag op: vind ik het werk leuk op deze manier? Ik denk dat deze periode voor jonge mensen ontwrichtend is, omdat zij vaak nog geen gezin hebben. Ik kom met mijn gezin prima deze tijd door. Jongeren hebben vaak veel meer (behoefte aan) sociale contacten en die moet je nu anders vorm geven.’’

De slotvraag: Welk advies geef je graag mee aan opdrachtgevers die met jonge professionals werken?
Geef jonge professionals ruimte. Daarmee bedoel ik: geef ruimte voor initiatieven, voor ontwikkeling en verdieping en voor verschillende meningen. Het is daarbij essentieel dat je goed luistert en doorvraagt. Naast het bieden van ruimte, is het belangrijk dat de basis in orde is. Dat houdt in dat men goed ingewerkt wordt, wordt begeleid op projecten en dat er een netwerk is waar ze bij terecht kunnen voor hulp bij de werkzaamheden, om van te leren en ook voor emotionele steun. Het gaat dus niet alléén maar om ruimte geven; dat is te makkelijk gedacht. Een jonge professional moet eerst goed op de grond staan, voordat diegene kan springen. Anders is het moeilijk afzetten. Ik zie opdrachtgevers en managers die de basis niet goed op orde hebben. Je moet daarin faciliteren. Leiding geven om tot een goede basis te komen èn het aanbieden van ruimte.

Meer weten? Meld je aan voor het webinar Jong talent in grote transities op donderdag 5 november (09:30 – 11:00 uur).

Oukje van Merle, adviseur OchtendMensen

OchtendMensen leren van professionals uit de praktijk

Biodigester OchtendMensen Circ

OchtendMensen zijn niet alleen bezig met het verdiepen en verbreden van hun theoretische kennis. Wij leren ook graag in de praktijk. Daarom zijn wij sinds kort het fenomeen ‘Ontbijtpraktijken’ gestart! Hierbij nodigen wij professionals uit om hun kennis en ervaring met ons te delen. Wat komen professionals tegen in hun vraagstukken? En welke rollen pakken zij op? Wat zijn hun nieuwe inzichten?

Laten groeien van verduurzamingsprojecten in de gebouwde omgeving

Tijdens de allereerste Ontbijtpraktijk zijn we in gesprek gegaan met één van de oprichters van het bedrijf Circ: René Schers. Volgens hun website is Circ een ‘no-nonsense bedrijf waar innovatief en disruptief denken centraal staat. Wij koppelen nieuwe ideeën aan langjarige ervaring in het ontwikkelen, laten groeien en realiseren van verduurzamingsprojecten in de gebouwde omgeving.’

Eén van de projecten waar Circ nu mee bezig is, is de BioDigester. Deze in Nederland geproduceerde machine verwerkt bioafval (denk aan groente, fruit en etensresten) en zet dit via snelle vergisting om naar biogas en vloeibare plantenvoeding. Je kunt dus op locatie met eigen afval je eigen energie opwekken. Deze biovergister voorziet Sportcentrum Papendal en Forteiland Pampus op dit moment al van eigen, duurzame energie!

Hopen op concurrentie om de duurzaamheidsbeweging te versnellen

Vanuit OchtendMensen was er, naast veel belangstelling voor de techniek, aandacht voor de manier waarop René zijn idee uitrolt en opschaalt. René nam ons mee in zijn beweegredenen om Circ te starten. En waarom het opzetten van dit soort ondernemingen noodzakelijk is voor het versnellen van de energietransitie. Hoe zorg je er vervolgens voor dat meer bedrijven een BioDigester aanschaffen. En hoe ga je om met soortgelijke initiatieven?

Het klinkt misschien gek, maar René hoopt juist dat er meer concurrentie komt op het gebied van zijn Biovergister. Hierdoor kan de duurzaamheidsbeweging sneller en wellicht ook voordeliger worden.

Wil je meer weten over Circ: bezoek hun website.

Wat doen OchtendMensen op het gebied van energie en duurzaamheid

Het was voor ons een leerzame Ontbijtpraktijk die smaakt naar meer! Wil je weten waar OchtendMensen aan werken op energie- en duurzaamheidsgebied? Dat kun je hier zien.

"De 'Ontbijtpraktijk' van OchtendMensen: Geen theoretische modellen, maar verhalen uit de praktijk. Leren van wat professionals tegenkomen in hun energie- en duurzaamheidsvraagstukken."

Alexandra Kist - Adviseur Energie & Duurzaamheid OchtendMensen

OchtendMensen verbreden hun blik – Kernenergie als onderdeel van de energiemix

Kernenergie als onderdeel van de energiemix OchtendMensen

OchtendMensen zijn niet alleen bezig met het verdiepen en verbreden van hun theoretische kennis. Wij leren ook graag in de praktijk. Daarom zijn wij het fenomeen ‘Ontbijtpraktijken’ gestart! Hierbij nodigen wij professionals uit om hun kennis en ervaring met ons te delen. Wat komen professionals tegen in hun vraagstukken? En welke rollen pakken zij op? Wat zijn hun nieuwe inzichten?

Tweede Kamerverkiezingen: Over kernenergie zijn de meningen verdeeld

Kernenergie staat hoog op de agenda van de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2021. Het is een thema waarover de meningen aanzienlijk verschillen. GroenLinks en PvdA zeggen dat een nieuwe kerncentrale ons te laat van energie zal voorzien, te duur is en willen de problemen rondom radioactief afval niet doorschuiven naar volgende generaties. VVD, CDA, PVV en FvD daarentegen geven aan dat kernenergie een noodzakelijke CO2-arme energiebron is voor de periode na 2030, vanwege onder andere de seizoens- en weersonafhankelijkheid. Wie heeft er gelijk? Is het rendabel om te investeren in kernenergie? Wat zijn de veiligheidsrisico’s van een kerncentrale? En wat doen we met het kernafval dat ontstaat?

OchtendMensen had Aad Sedee te gast, en ging met hem in gesprek over kernenergie. Als beleidsmedewerker bij de DG Klimaat en Energie (Ministerie EZK) is Aad nauw betrokken bij kernenergie. Als ‘insider’ deelt hij graag zijn kennis met ons, zodat wij ons blikveld kunnen verbreden.

“Kernenergie is niet dé oplossing, maar het kan wel onderdeel zijn van de energiemix. Overweeg kernenergie daarom als serieuze optie en veeg het niet meteen van tafel.”

Aad Sedee - Beleidsmedewerker DG Klimaat en Energie Ministerie EZK

Bezwaren tegen kernenergie achterhaald

Aad begon zijn verhaal met de oude bezwaren tegen kernenergie. In de jaren ’80 vond men onder andere de veiligheidsrisico’s van kernenergie groot en ging men slordig om met kernafval. Inmiddels is dit veranderd en zijn deze bezwaren grotendeels verleden tijd. De hardnekkige beelden uit de vorige eeuw ziet Aad echter nog steeds terug in de media.

De kernrampen in Fukushima en Tsjernobyl staan nog op ieders netvlies. Met behulp van onderzoeksresultaten geeft Aad aan dat het aantal dodelijke slachtoffers per Terawattuur aanzienlijk kleiner is dan het aantal slachtoffers als gevolg van het opwekken van steenkool, olie en aardgas. Ook de bezwaren ten aanzien van het opslaan van kernafval noemt hij achterhaald. Kernafval zou volgens sommigen nog honderdduizenden jaren gevaarlijk zijn. Voor radioactief afval uit een kerncentrale klopt dit echter niet. Ook bestaan er inmiddels goede methodes om het kernafval diep onder de grond op te slaan, in bijvoorbeeld kleilagen. Een eindberging wordt nu in Finland en Zweden gebouwd.

Kernenergie in verhouding tot zonne- en windenergie

Dat de bouw van een nieuwe kerncentrale veel te duur is, lezen we veel terug. Ook hier mist een deel van het verhaal. Verschillende studies laten namelijk zien dat kernenergie een kosteneffectieve optie kan zijn voor de periode na 2030. De bouwkosten van een kerncentrale zijn weliswaar hoog, maar vanwege de lage operationele kosten en de lange levensduur kan de business-case op termijn positief zijn. Belangrijk hierbij is dat dan wel wordt aangesloten bij seriebouw (bouw niet de ‘first of a kind’) en dat de juiste beleidskeuzes gemaakt worden.

In de huidige situatie met zonne- en windenergie worden de systeemkosten door TenneT verhaald op de consument en niet op de producent. Denk aan aansluitkosten, kosten voor de netverzwaring en de kosten voor het opvangen van de pieken en dalen in de productie van zonne- en windenergie. Zeker voor zonne- en windenergie geldt dat we voor het opwekken van energie sterk afhankelijk zijn van het seizoen en het weer.

Door het regelbare vermogen en de leveringszekerheid van een kerncentrale kunnen situaties zoals in Texas – waarbij een groot deel van de bevolking dagen lang zonder elektriciteit in de vrieskou zat – voorkomen worden.

Ter illustratie stelt Aad dat de kosten van kernenergie ten opzichte van zonne- en windenergie zich verhouden als de kosten van de hogesnelheidslijn ten opzichte van vliegen. Zonne- en windenergie worden gestimuleerd met miljarden aan subsidies en de systeemkosten worden verhaald op de consument. Ook heeft zonne- en windenergie voorrang met leveren. Dit beleid is een keuze, maar heeft wel gevolgen voor producenten van andere elektriciteit. De concurrentiepositie wordt hierdoor aangetast. Ditzelfde zien we terug in de luchtvaart. De luchtvaart krijgt subsidies. Luchtvaartmaatschappijen betalen geen accijns op kerosine, geen btw op vliegtickets en betalen geen CO2-heffing. Om van Amsterdam naar Parijs te komen, ben je door deze voordelen goedkoper uit met het vliegtuig dan de trein.

Kernenergie: neem het mee als optie!

Al met al pleit Aad niet dat kernenergie dé oplossing is. Wel geeft hij aan dat kernenergie onderdeel kan zijn van de energiemix in de toekomst en dat hierover gepraat moet worden. Doe dit met de juiste kennis aan tafel en met het oog op leveringszekerheid. CO2-arme bronnen als zonne- en windenergie en kernenergie zijn geen concurrenten van elkaar, maar complementair.

Onze Ontbijtpraktijk met Aad heeft ons als OchtendMensen doen inzien dat de hardnekkige beelden uit de jaren ‘80 verleden tijd zijn, en dat het onderwerp kernenergie niet meteen van tafel geschoven moet worden. De business-case van kernenergie wordt sterk beïnvloed door de keuzes die de politiek maakt.

Het politieke spel rond kernenergie

Maar hoe maakt de politiek een keuze over kernenergie? Door als OchtendMensen veel opdrachten te doen binnen het publieke domein krijgen wij regelmatig te maken met het politieke spel. Draagvlak speelt hierin een grote rol; zonder achterban ben je immer nergens. Door negatieve beelden uit de jaren ’80 hebben partijen lange tijd hun vingers niet aan kernenergie willen branden. Kernenergie stond op het taboe-lijstje. De discussie over de juiste energiemix kan echter pas plaatsvinden als we het er over durven te hebben en we de juiste feiten kennen. Gelukkig wordt hier momenteel gehoor aan gegeven en staat in bijna elke partijprogramma een standpunt over kernenergie!

Wat doen OchtendMensen op het gebied van energie en duurzaamheid

Het was voor ons een leerzame Ontbijtpraktijk die smaakt naar meer! Lees hier meer over waar OchtendMensen aan werkt op energie- en duurzaamheidsgebied. En wil je reageren of heb je een vraag, dan gaat OchtendMensen-adviseur en auteur van dit artikel Laura Smid graag met je in gesprek.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief