Geen nood, je bent op de juiste plek.
Adviestalent is vanaf 1 november 2019 doorgegaan als OpMorgen

Verder

Trend­verkenning lokale overheden in de energie­transitie

Lokale overheden spelen een belangrijke rol in de komende energietransitie. Het Trendbureau Overijssel biedt hierin ondersteuning door onderzoek te doen naar trends en ontwikkelingen die impact hebben op bestuurders en politici in de provincie.

Adviseur Ruben van de Belt was onderdeel van het onderzoeksteam dat een trendverkenning heeft geschreven over de sturingsmogelijkheden en keuzes voor lokale overheden in de energietransitie. In deze rol deed hij literatuuronderzoek, sprak relevante experts en toetste inzichten bij Overijsselse bestuurders en politici. Deze synthese van relevante inzichten zijn vervolgens vertaald naar de concrete praktijk van openbaar bestuur en lokale politiek.

Het resultaat is een mooie trendverkenning die door bestuurders en politici zeer goed is ontvangen.

Junior omgevings­manager vernieuwing elektriciteits­net Rotterdam

Junior omgevingsmanager vernieuwing elektriciteitsnet Rotterdam

In het centrum van Rotterdam wordt hard gewerkt om ook in de toekomst aan de groeiende energievraag te kunnen blijven voldoen. Netbeheerder Stedin werkt hieraan in project OER, in opdracht van de gemeente Rotterdam. Het doel van het project is het vervangen van meer dan 30 km elektriciteitskabels van 10kV kabels naar 23kV kabels, met zo min mogelijk verstoring voor de bruisende binnenstad.

In haar rol als junior omgevingsmanager informeerde Freija Rappolt bewoners en ondernemers tijdig over de werkzaamheden die uitgevoerd werden en was ze aanspreekpunt namens Stedin voor de omgeving. Daarnaast zorgde Freija voor goede afstemming tussen de verschillende partijen die de werkzaamheden uitvoeren.

Doordat de omgeving tijdig op de hoogte werd gebracht van alle werkzaamheden ontstond er meer begrip over het project tussen bewoners, Stedin en ondernemers. Daarnaast zorgde de goede afstemming tussen de uitvoerende partijen voor het minimaliseren van de overlast door de werkzaamheden.

Programma­plan Nationaal Programma Regionale Energie­strategie

Hoe gaan we invulling geven aan de klimaatafspraken van Parijs en het klimaatakkoord van 2019? Het Nationaal Programma RES, een samenwerking van Unie van Waterschappen, IPO, VNG en het Rijk, draagt hieraan bij door de regio’s te ondersteunen bij het maken van een regionale energiestrategie (RES).

Adviseur Pascalle Albers ondersteunde het kernteam van de NP-RES bij de totstandkoming van het programmaplan. Op basis van input uit meetings en gesprekken deed zij een aantal concrete voorstellen op het gebied van governance, organisatie, programmalijnen en programmabeheersing.

Binnen korte tijd lag er een programmaplan als fundament voor de uitvoering. Hierdoor kon het NP-RES naar de volgende fase gebracht worden, en zich meer richten op inhoudelijke vraagstukken rondom het inpassen van duurzame energie en infrastructuur.

Project­secretaris Circulaire Bouwecono­mie 2020

De bouwsector staat voor een enorme transitie. Om klimaatverandering en verdere belasting van de aarde tegen te gaan, moeten we op een geheel andere manier gaan bouwen. Om hier stappen in te zetten wordt er een uitvoeringsprogramma Circulaire Bouweconomie (CBE) opgesteld voor 2020 met de activiteiten die door de hele sector – overheid, bedrijfsleven én kennisinstellingen – moeten worden ondernomen.

Als projectsecretaris Circulair Bouweconomie 2020 helpt Lodewijk Boersema het transitiebureau (RVO) met het schrijven en opzetten van het uitvoeringsprogramma voor 2020. Dit gebeurt in samenwerking met het transitieteam; een team van experts uit de wetenschap, overheid en marktpartijen. Zij kunnen vanuit de inhoud en vanuit hun netwerk reflecteren op de inhoud van het uitvoeringsprogramma. Daarnaast zijn ze in staat om binnen hun eigen netwerk energie en initiatief te genereren.

Lodewijk is klankbord voor de programmamanager Circulaire Bouweconomie en de voorzitter van het transitieteam. Hij helpt met het organiseren en begeleiden van bijeenkomsten, neemt interviews af en onderhoudt de relaties met stakeholders. Dit alles om te komen tot een compleet en gedragen uitvoeringsprogramma voor 2020.

Projectleider Participatie, energie­coöperaties en collectieven Provincie Utrecht

Projectleider Participatie, energiecoöperaties en collectieven Provincie Utrecht

De energietransitie gaat niet alleen over het verduurzamen van de energievoorziening. Het is ook een enorme kans voor burgers en bedrijven zelf producent van schone energie te worden. De Provincie Utrecht stelt op dat vlak hoge ambities en wil energiecoöperaties en collectieven van Utrechtse bedrijven gericht ondersteunen bij het realiseren van concrete projecten.

Ruben van de Belt is als projectleider verantwoordelijk voor het vormgeven van provinciaal beleid, werkt met stakeholders aan het creëren van de juiste randvoorwaarden voor lokaal eigendom van energieprojecten, en is betrokken bij concrete energieprojecten om daar de participatie goed te organiseren. Natuurlijk moet dat alles wel naadloos aansluiten bij alle andere inspanningen van het programma Energietransitie van de Provincie Utrecht. Op die manier werkt Ruben aan een energietransitie die steeds meer van de inwoners van Utrecht zelf wordt.

Programma­secretaris Groene en Gezonde Stad

De transitie naar een duurzame maatschappij brengt complexe vraagstukken met zich mee. Hoe bewegen we van abstracte doelen naar concrete maatregelen die de beoogde transitie realiseren? Gemeenten hebben hierin een belangrijke regierol: zij kunnen zowel beleid vaststellen, als uitvoeren. De gemeente Almere heeft een duurzaamheidsagenda vastgesteld met een brede inzet. Niet alleen duurzame dingen doen, maar ook ‘de dingen duurzaam doen’. Een transitie die in alle afdelingen van de gemeente plaats moet vinden. Om dat te bereiken, is een programma van tientallen projecten opgezet onder de noemer Groene en Gezonde Stad.

Als programmasecretaris Groene en Gezonde Stad is Alice de rechterhand van de programmamanager. Zij brengt structuur in het programma, schakelt met de projectleiders en coördineert overleggen, afspraken en financiën. Ook denkt ze actief mee over hoe om te gaan met de uitdagingen die het programma moet trotseren, bijvoorbeeld door projectleiders die tegen dezelfde knelpunten aan lopen met elkaar in gesprek te brengen. Dit alles om in een goed draaiend programma te groeien naar een duurzaam Almere.

Adviseur Regionale Energie­strategieën

De energietransitie zorgt ervoor dat er veel ontwikkelingen in de infrastructuur zijn, op lokaal niveau en in steeds hoger tempo. Deze ontwikkelingen hebben grote invloed op het energienet en het werk van de netbeheerder.

De afdeling Energietransitie en Netwerken van Enexis Netbeheer ondersteunt regionale overheden bij het opstellen van de Regionale Energie Strategieën, en helpt gemeenten bij het opstellen en uitwerken van de vervolgplannen.
Allemaal met dezelfde doelen: reductie van CO2 en het versnellen van de energietransitie.

OchtendMens Bente van der Sman hielp de afdeling Energietransitie en Netwerken met het maken van een overzicht van de opbouw en structuur van de verschillende Regionale Energiestrategieën en de vertegenwoordiging van Enexis hierin. Middels interviews met de teamleden haalde zij de belangrijkste informatie op en verwerkte deze in een overzicht. Het document helpt de afdeling om overzicht te houden in het complexe speelveld, en is een startpunt om de uitwisseling binnen de afdeling, en samenwerking met andere afdelingen binnen Enexis te verbeteren.

Projectleiders Programma Energie­transitie Provincie Utrecht

Energiebesparing is van groot belang voor de energietransitie. Alles wat je bespaart, hoef je immers niet meer (duurzaam) op te wekken. De provincie Utrecht richt zich daarom ook sterk op energiebesparing. Niet alleen inwoners worden geholpen bij het verduurzamen van hun woning, ook bedrijven en maatschappelijke organisaties worden geholpen om hier hun bijdrage aan te leveren.

Om bedrijven en maatschappelijke organisaties zover te krijgen, zijn OchtendMensen Lotte Hulshof en Floor hooge Venterink aangesteld als projectleiders bij het Programma Energietransitie. In deze rol zijn zij verantwoordelijk voor het vormgeven van de provinciale strategie en het provinciale beleid rondom energiebesparing én de invoering ervan. De uitdaging ligt bij het stimuleren van bedrijven en maatschappelijke organisaties om grootschalig te verduurzamen in besparing en opwek.

Lotte Hulshof werkt vooral samen met de regionale uitvoeringsdiensten om ervoor te zorgen dat vergunningen-, toezichts- en handhavingsinstrumenten op energiebesparing effectief kunnen worden ingezet. Ook is ze in gesprek met energie- en bedrijvencollectieven om een provinciale stimuleringsstrategie vorm te kunnen geven.

Floor hooge Venterink onderzoekt of deze werkwijze ook kan werken voor maatschappelijke organisaties. Om op te halen welke initiatieven er al zijn binnen de provincie en om tot een werkbare aanpak te komen, gaat ze in gesprek met de Utrechtse gemeenten en bestaande initiatieven voor scholen, sportclubs en culturele organisaties.

Communicatie­adviseur afdeling Planvorming Liander

De energietransitie heeft grote impact op het energienet en daarmee op het werk van de netbeheerder. Om te kunnen blijven voorzien in een toekomstbestendig energienet, zoeken de regioteams van netbeheerder Liander de samenwerking in de regio met onder andere gemeenten en woningbouwcorporaties steeds meer op. De vraag naar duiding van technische vraagstukken en de behoefte aan professionele en eenduidige communicatie richting deze stakeholders neemt toe.

Als communicatieadviseur voor de afdeling Planvorming van Liander werkt OchtendMens Bente van der Sman aan het neerzetten van een goede communicatie-aanpak voor deze afdeling. Daarnaast levert zij hands-on ondersteuning op het gebied van communicatie in de vorm van het leveren van concrete producten en advies. Zo werkt zij voor specifieke casussen mee aan een passend communicatieplan en ontwikkelt zij materiaal dat wordt gebruikt in de communicatie naar specifieke doelgroepen. Bijvoorbeeld voor grootzakelijke klanten en gemeenten een folder met informatie over de capaciteit van het elektriciteitsnet en brieven en presentaties met informatie over de huidige netsituatie en toelichting op plannen over de toekomst van het elektriciteitsnet. Bente werkt daarbij nauw samen met de regioteams en de afdeling corporate communicatie van Liander.

Toolkit voor het RES-proces – Ervaringen van OchtendMensen

Op 1 juni 2020 leveren 30 RES-regio’s hun (voorlopige) concept Regionale Energiestrategie op. Een product waarin staat beschreven welke energiedoelstellingen de regio wil halen, en hoe zij dit gaan doen.  OchtendMensen zijn in verschillende rollen en regio’s betrokken geweest bij het RES-proces. Benieuwd hoe wij dit hebben ervaren? We verzamelden onze inzichten in een Toolkit.

Een stevig fundament
Een goed proces begint met een stevige basis. OchtendMens Pascalle Albers ondersteunde het kernteam van het Nationaal Programma RES bij de totstandkoming van het programmaplan. In het programmaplan wordt de basis gelegd voor de Regionale Energiestrategieën. Door het opzetten van een robuust programma worden kaders geschept waarmee de regio’s aan de slag kunnen. Pascalle: ‘Het programmaplan vormt het fundament op basis waarvan de regio’s de handen uit de mouwen kunnen steken.’

Een duidelijke bouwkaart geeft houvast
Zodra de opgave helder is, volgt de invulling in de regio’s. Verschillende organisaties staan samen aan de lat om invulling te geven aan de Regionale Energiestrategie. Zo’n nieuwe samenwerking gaat gepaard met het zoeken naar onderlinge verhoudingen, gezamenlijk formuleren van doelen, en bepalen van de positie van de eigen organisatie in het geheel. OchtendMens Bente van der Sman hielp Netbeheerder Enexis met maken van een overzicht van de verschillende RES-en en de vertegenwoordiging van Enexis hierin. Bente: ‘Om effectief invulling te geven aan de RES, is het essentieel de positie van de eigen organisatie in de gehele opgave scherp te houden. Een goede bouwtekening biedt hierbij handvatten.’

Een beetje smeerolie
In een complexe nieuwe opgave die er voor veel organisaties naast het dagelijks werk erbij komt, is het prettig om soms wat ‘smeerolie’ tot beschikking te hebben. Extra handen of een andere kijk op de opgave kunnen helpen om in korte tijd veel werk te verzetten of tot nieuwe inzichten te komen, waardoor het proces in een stroomversnelling komt. Als Themaregisseur Energiebesparing bij bedrijven binnen het Gelders Energie Akkoord zoekt OchtendMens Ruben van de Belt voortdurend naar nieuwe kansen om ‘de taart groter te maken’. Ruben: ‘In mijn rol heb ik regelmatig te maken met schurende belangen. Door op zoek te gaan naar kansen voor het smeden van onverwachtse coalities, probeer ik deze te overbruggen en openen er nieuwe wegen.’

Een multitool om snel te kunnen schakelen
Een nieuwe opgave zoals het opstellen van de RES brengt onzekerheden met zich mee. Je weet nog niet precies hoe het traject eruit gaat zien en moet samen zoeken naar de juiste invulling en aanpak. Dat vraagt om flexibiliteit en aanpassingsvermogen. Als Programmamaner Energiebesparing bij de Omgevingsdienst regio Arnhem was OchtendMens Floor hooge Venterink nauw betrokken bij de RES-ontwikkelingen en merkte zij het belang van snel schakelen. Floor: ‘Adaptief programmamanagement is noodzakelijk om snel in te kunnen spelen op de veranderingen op het gebied van energiebesparing. Niet alleen wettelijke ontwikkelingen volgen elkaar snel op, maar ook de mogelijkheden om beter inzicht te krijgen in energiebesparingspotentieel. Ook in het RES-proces merkte ik het belang van snel schakelen. Er zijn voortdurend nieuwe ontwikkelingen en inzichten, het is belangrijk om daarop in te kunnen spelen.’

Verbinden van alle relevante stakeholders
De energietransitie is van ons allemaal; niet alleen van partijen die formeel vertegenwoordigd zijn in de RES. Het is daarom van groot belang dat ook inwoners en bijvoorbeeld lokale energiecorporaties hun inbreng kunnen leveren aan de energietransitie. Als Projectleider Participatie, Energiecoöperaties en Collectieven bij de provincie Utrecht heeft OchtendMens Ruben van de Belt ervaring in het verbinden van partijen aan de gezamenlijke opgave. Door het vormgeven van provinciaal beleid werkt hij met stakeholders aan het creëren van de juiste randvoorwaarden voor 50% lokaal eigendom van energieprojecten. Daarnaast is hij betrokken bij het organiseren van de participatie voor concrete projecten. Ruben: ‘Inwoners en lokale energiecorporaties enerzijds en georganiseerde stakeholders anderzijds spreken niet altijd dezelfde taal. In mijn rol bij de provincie fungeer ik als schakel tussen deze partijen. Door naar beide verhalen te luisteren en deze te verbinden, werken we met alle stakeholders toe naar 50% lokaal eigendom van energieprojecten.’

En nu: Aan de slag in de werkplaats!
Het opleveren van de concept-RES betekent de start van het bouwproces. Nu is het zaak om van plan tot uitvoering te komen. Ook daarbij komt bovenstaand gereedschap goed van pas. In de rol van bijvoorbeeld omgevingsmanager, projectsecretaris of projectleider dragen wij bij aan de realisatie van plannen voor de energietransitie. Benieuwd wat we voor u kunnen doen? We gaan graag in gesprek!

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Geef je interesse op, dan krijg je alleen het nieuws dat voor jou relevant is.

* indicates required
Nieuwsbrieven