Mensgericht adviseren – Wat mijn opdracht bij SGH mij leert
Wanneer je aan een opdracht begint, kom je als adviseur altijd iets brengen bij je opdrachtgever: kennis, ervaring en een frisse blik. Andersom brengt een opdracht jou als adviseur ook iets, het vormt je persoonlijke en professionele ontwikkeling. Toen ik in april bij OchtendMensen begon, wist ik dat ik te maken zou krijgen met diverse organisaties en vraagstukken. Een mooie kans om vanuit verschillende invalshoeken te ervaren hoe je als adviseur jouw werk kan aanpakken. Mijn eerste opdracht bij Stichting (Gelijk)waardig Herstel (SGH) is meteen een bijzondere plek om als adviseur te beginnen.
Een bijzondere plek om als adviseur te beginnen
In mijn rol als coördinator bij SGH begeleid ik ouders en vrijwilligers tijdens het herstelproces van het kinderopvangtoeslagenschandaal. In de afgelopen periode heb ik kennisgemaakt met de unieke manier waarop SGH werkt. Menselijkheid, eigen regie, vertrouwen en onafhankelijkheid vormen de kernwaarden waarop de aanpak van SGH is gebaseerd.
Wat deze aanpak voor mij bijzonder maakt, is dat het menselijk perspectief niet slechts één van de onderdelen is die mee wordt genomen in het werk. De mens vormt het uitgangspunt van het handelen. Die manier van werken heb ik tijdens mijn opdracht in de praktijk ervaren en ben ik steeds meer gaan waarderen. Het heeft mij aan het denken gezet over mijn eigen rol als adviseur en hoe ik die ook kan invullen in toekomstige opdrachten.
Als het systeem plaatsmaakt voor de mens
Het kinderopvangtoeslagenschandaal laat pijnlijk zien wat er gebeurt wanneer systemen en processen leidend worden en de mensen voor wie deze bedoeld zijn uit het oog worden verloren. De herstelaanpak van SGH draait dit perspectief volledig om. Niet het systeem, maar de mens en diens verhaal staan centraal.
Een van de kernwaarden die mij hier meer over aan het denken heeft gezet, is eigen regie. Eigen regie leert mij dat adviseren niet altijd betekent dat je zelf de oplossing voor iemand moet bepalen. Soms betekent het juist dat je een ander de ruimte moet geven om te bepalen wat echt nodig is. Wanneer ik spreek met ouders merk ik regelmatig hoe belangrijk dit is. Zij geven bijvoorbeeld regelmatig aan hoe prettig het is dat zij zelf een keuze mogen maken of in ieder geval mee worden genomen in afwegingen die worden gemaakt.
Dit leert mij een belangrijke les in het vak als adviseur. Er wordt vaak van je gevraagd om kennis, ideeën en oplossingen te delen, maar dit kan ook zorgen dat je te snel invult wat jij denkt dat goed is voor een ander. Het kan soms waardevoller zijn om even een stap terug te doen en te luisteren wat iemand wil vertellen. Deze persoon weet namelijk vaak zelf al goed wat er nodig is om daadwerkelijk verschil te maken.
Ook de kernwaarde ‘Menselijkheid’ heeft mijn blik als adviseur veranderd. Wat vanuit een systeem of beleidsregel logisch kan klinken, kan in de praktijk een heel ander effect hebben. In mijn gesprekken met ouders krijg ik dagelijks te horen hoe ze jarenlang, en soms nog steeds, bezig zijn met uitleggen waarom een regel die op papier logisch leek tot onwenselijke gevolgen leidt.
De mens als vertrekpunt
Als adviseur weet ik nu dat ik mijzelf niet alleen moet afvragen of een idee of oplossing beleidsmatig klopt, maar ook wat dit in het echt betekent voor alle betrokkenen die ermee te maken krijgen. Wanneer een proces klopt, betekent het niet altijd dat dit voor de betrokkenen in de praktijk het doel nastreeft.
Mijn werk bij SGH is mijn eerste opdracht, dus ik zal nog een groot aantal andere organisaties en vraagstukken tegenkomen in de toekomst. Ik weet niet hoe het werk in deze toekomst eruit gaat zijn. Wat ik wel weet, is dat ik de mensgerichte aanpak die ik in mijn huidige opdracht ervaar in de rest van mijn carrière mee wil nemen. De enorme gevolgen die de kinderopvangtoeslagenaffaire heeft gehad op onze samenleving laten mij elke dag inzien hoe belangrijk dit is. Daarom wil ik mezelf ook na het SGH-project regelmatig de vraag blijven stellen: voor wie doen we dit eigenlijk en wat betekenen de keuzes die we maken voor alle betrokkenen?
Mijn eerste opdracht begon ik met het idee dat ik als adviseur voornamelijk wat kwam brengen. Mijn tijd bij SGH leert mij juist dat een opdracht je minstens zoveel terug kan geven. Voor mij is dat de overtuiging dat denken vanuit de mens niet alleen iets is wat bij SGH hoort, maar een vertrekpunt van waaruit iedere adviseur altijd zou moeten werken.